Smanjimo, reciklirajmo, hodajmo, mijenjajmo se... Zajedno možemo sve! - Reduzieren wir, recyclen wir, bewegen wir uns, verändern wir uns... Zusammen können wir alles! - Let's use less, recycle, be efficient, change our habits... Together we can do it all!









Zakon o zaštiti akumulacija Modrac

Energetska savjetovališta
 u Tuzli i Sarajevu


Odgovorno upravljanje
 medicinskim otpadom


Partnerstvo za više
okolišne standarde u BiH

UNDP natječaj: “Obnovljivi izvori energije”

The UNDP Renewable Energy Challenge


webaward.me BiH2010


Od učešća javnosti
do održivog razvoja




 
 
Prečistite otpadne vode
po sistemu BiCon

Partneri



www.bicon-ag.ch

Prijatelji




www.metron.ch



www.seecon.ch


www.poslodavcitk.com


www.boell.ba

www.aarhus.ba

www.zv.hr

www.bellsmovement.org


www.envforum.eu

www.ekologija.rs


www.mojaenergija.hr

http://nep.vitra.si

www.biologija.com.hr

www-pz.hodbina.ba

www.zelenaneretva.ba


www.greenpeace.com

www.udruzenje.bistrobih.ba
www.bistrobih.ba

www.ekotim.net

www.agree.net

www.Tuzla-x.com

www.komunalactz.com.ba

www.ekokuce.com

www.bhreportet.ba

www.tuzlarije.net

Ambrozija, 12/08/2009

Ambrozija (lat. Ambrosia artemisiofolia) je rod invazivnih korova, jedna od najpoznatijih i najopasnijih alergenih biljaka na svijetu.

 

U narodu je poznata i pod nazivima limundžik, opaš, parložna trava, pelenasta ambrozija, amerikanka i fazanuša.

 

Ambrozija je jednogodišnja biljka visine od 20 cm do 2 m. Korijen je vretenast, stablo je uspravno, razgranato, sa listovima jajolikog oblika, posutim dlačicama, jako izrezanim, sa uskim režnjevima. Presjek stabla je četvrtast ili okrugao. U prirodi je niko ne jede zbog gorkog ukusa. Cvjetovi su skupljeni u duge grozdaste cvasti na vrhu stabala i grana, žućkaste boje. Niče od sredine aprila, a cvjeta u kasno ljeto i jesen, od sredine jula do prvih jesenjih mrazeva.

 

Porijeklo ambrozije

 

Ambrozija nije evropska biljka, već je unesena iz Severne Amerike. Na kvadratnom metru gdje nikne najčešće ima oko 300, pa čak i 700 biljaka. Jedna biljka može da proizvede 2,5 milijardi polenovih zrnaca u toku dana, a 20 do 30 zrnaca u kubnom metru vazduha je potrebno da izazove alergiju kod osetljivih ljudi. Polen ambrozije se raznosi vjetrom i do udaljenosti do 150 kilometara.

 

Staništa

 

Gradi velike, skoro potpuno čiste formacije, naročito na otvorenim, osunčanim, zapuštenim staništima. Kao korov javlja se u svim usjevima, u usjevima žitarica, okopavina, u voćnjacima, vinogradima, povrtnjacima, baštama. Zahvaljujući velikoj prilagodljivosti nastanjuje veoma različita staništa. Ekološki bi je mogli okarakterisati kao biljku umjereno vlažnih, azotom bogatih, organskim materijama siromašnih, rastresitih, osvjetljenih, veoma toplih staništa. S obzirom da posjeduje izraženu kompetitivnu sposobnost u odnosu na usjeve u kojima se javlja, ambrozija pričinjava velike direktne i indirektne štete u biljnoj proizvodnji. Takode, značajna zastupljenost ambrozije na neobradivim površinama jedan je od važnijih razloga njenog efikasnog širenja. Svemu tome treba dodati i činjenicu da sjeme ambrozije može zadržati klijavost u zemljištu i do 40 godina.

 

Kako prepoznati ambroziju?

 

Upravo zbog sve većeg broja osoba alergičnih na ovu vrstu polena, porasla je svijest o tome da se moramo zajednički boriti kako bi broj ovih biljaka smanjili i time doprineli smanjenju koncentracije polena u vazduhu. Uništavanje ambrozije trebalo bi da počne svake godine već krajem maja ili početkom juna, kada je biljku veličine 20 cm najbolje počupati.
Kasnije tokom vegetacije, a neposredno prije otvaranja cvjetova, otprilike do polovine ili do kraja jula biljke se mogu pokositi. Najvažnije je da se to učini prije sazrijevanja cvjetova, dakle pre otpuštanja polena. Alergične osobe ni u jednom slučaju ne bi smjele da borave u blizini ambrozije, a pogotovo ne bi smjele da učestvuju u njenom uništavanju, jer su koncentracije polena  lokalno u blizini biljke još uvek daleko veće od onih koje se objavljuju u medijima. Ostali, koji nisu alergični, trebalo bi sami, oko svojih kuća da počupaju te biljke, a preduslov za to je njihovo prepoznavanje i razlikovanje od sličnih biljaka, kao što je npr. pelin.

Kako razlikovati pelin (Artemisia vulgaris L.) od ambrozije (Ambrosia atremisiifolia L.)? Na prvi pogled biljke su veoma slične. Stabljike su im razgranate i dlakave, visine 1-1,5 m. Pelin i ambrozija imaju isto stanište i često rastu pomiješano. To su najčešće zapuštena građevinska zemljišta, vrtovi neobrađene poljoprivredne površine, u kulturama kukuruza, suncokreta, uz puteve, željezničke pruge, dakle svuda gdje ima dovoljno svjetla. Ove biljke nikada nećete naći u šumama. Ako detaljnije pogledamo dijelove biljke, onda ćemo uočiti razlike i te dvije biljke nam više neće biti tako slične kao na prvi pogled.

 

Reprodukcija

 

Sjemenke klijaju u martu i aprilu, a krajem maja i početkom juna parložna trava je već bogato razgranata, razvijena biljka, visine i preko jednog metra. Prvi cvjetovi se javljaju u julu, novi stalno zamenjuju stare, pa je cvjetanje masovnije tokom avgusta i septembra. Sitni zelenkasti cvjetovi skupljeni u glavičastoj cvasti oprašuju se vjetrom uz čiju pomoć zrnca polena mogu preći i više stotina kilometara. Jedna biljka pod uticajem vjetra raspršuje prosječno oko 8 miliona zrnaca! Jedna razvijena ambrozija proizvodi oko 8 milijardi polenovih zrna i 3-5 hiljada plodova.

 

Suzbijanje

 

Poseban problem ambrozije je njeno suzbijanje. Sezonske mjere odnose se na mehaničko uništavanje (košenje, čupanje) pre svega u gradskim i seoskim sredinama, dok se u agroekosistemima primenjuju herbicidi. Košenje (dva puta godišnje) daje dobre rezultate jer se drastično smanjuje broj muških cvasti (samim tim i količina polena). Trajno suzbijanje se odnosi na biološku borbu protiv ambrozije. Da bi suprostavljanje bilo efikasno, glavno pitanje je gjde ovaj korov ne može da opstane? Odgovor je na travnatim terenima gde biljke rastu tijesno jedna uz drugu. Znači, eliminisanjem otvorenih, golih površina parložnoj travi se oduzima glavno stanište. Ukoliko bi ivice puteva, jarkova, zemljane površine u naseljima i bilo gjde drugdje, pokrivala košena, gusta trava, ova neugodna biljka velikim dijelom bila bi uklonjena.

 

Štetnost

 

Polen ambrozije izaziva alergiju kod 10% ljudi. Od svih polenskih alergija polen ambrozije je uzročnik u 50 do 60% slučajeva. Kod najosetljivijih osoba 8-20 polenovih zrna u 1 m3 vazduha može da izazove jake reakcije, a samo jedna biljka ambrozije produkuje 1-8 milijardi polenovih zrna. U polenu ambrozije je konstatovano 52 jedinjenja koja su alergogena od kojih su 6 posebno opasni. Alergijska reakcija se prvenstveno javlja na gornjim disajnim putevima. Otežano disanje i pojačana sekrecija su osnovni oblici alergije koja može u nekim situacijama preći i u astmatične napade. Sve češće se u svijetu bilježe smrtni slučajevi izazvani preteranom alergijskom reakcijom na ambroziju. Ambrozija ne izaziva samo reakcije kod ljudi već i kod životinja.

Polen ambrozije je jedan od najznačajnijih alergena u vazduhu, koji se vjetrom prenosi na velike razdaljine. Zbog svog specifičnog hemijskog sastava polenova zrna izazivaju alergijske reakcije (bronhitis, konjuktivitis, astmu) kod velikog broja ljudi. "Polinacija po evropskim standardima počinje 1. februara i traje do 1. novembra. Na našem području se prate 24 alergene vrste polena čija je granična vrednost 30 polenovih zrna po metru kubnom vazduha, a za ambroziju je ta granica spuštena na 15, jer spada u jedan od najvećih alergena".Ona je dodala da ambrozija ima više od 50 alergenih svojstava u jednom zrnu, a da su kritične koncentracije ambrozije u avgustu i septembru, što je jako važno za ljude koji imaju problema sa ovom vrstom polena. "Važno je ovu biljku suzbiti pre cvetanja i emitovanja polena, jer kasnije dolazi do većeg rasprašivanja polena i ugrožavanja stanovništva koji imaju problema zbog ove biljke", ocenila je Mitrović Josipović i dodala da agrotehničke, mehaničke i hemijske mere uništavanja moraju biti sistematske i kontinuirane u celoj zemlji s obzirom da je ova korovska biljka rasprostranjena na čitavoj teritoriji.

 

Alergija na ambroziju

 

Alergija na ambroziju spada u grupu polenoza, alergijskih bolesti koje izaziva polen. Polen ambrozije jedan je od najjačih poznatih alergena. U našoj zemlji alergija na ambroziju je vrlo raširena, jer se biljka prilično razmnožila. U svijetu je na ovu biljku alergično oko 36 miliona odraslih osoba. Potrebno je samo 20 do 30 zrna polena ambrozije u kubnom metru vazduha da bi senzibilisana osoba reagovala nekom alergijskom manifestacijom; kijanje, svrab u nosu, rinitis (zapaljenje nosa), vodeni iscjedak iz nosa, svrab u grlu, peckanje u očima, natečeni kapci, otežano disanje, gušenje, malaksalost. Opšta preporuka i za odrasle ljude i za malu dejcu koja su alergična na polen ambrozije je da se češće umivaju, često peru kosu, ne suše svoju odeću napolju, praćenje polenskih izveštaja kao i da smanje kretanje po otvorenom tokom dana, kada je koncentracija polena ambrozije najjača. U slučaju da se pojavi neki od siptoma, potrebno je otići kod ljekara koji će odrediti pravilnu terapiju osobi ili djetetu koje je alergično.

Pripremio: Boško Nikolić, EKO-Leonerdo, Priboj, BiH

 

Ambrozija
(Ambrosia atremisiifolia L.)

 

Pelin
(Artemisia vulgaris L.)


Poslijednje novosti iz grupe

“Malim koracima za bolju budućnost”, 21/05/2014
Jezero Starača, 29/04/2014
Najveći Sat za planetu dosad, 31/03/2014
Preneseno ljubaznošću biologija.com.hr, 22/02/2014
NASA-in globalni izvještaj o temperaturama na Zemlji, 12/02/2014
Kampanja "Stop prljavoj energiji, jer budućnost je obnovljiva", 04/02/2014
Pismo filozofa, 13/01/2014
Sud poništio ekološku dozvolu za MHE Medna, 30/12/2013
Zaštićeni pejzaž 'Konjuh', 07/12/2013
WWF i druge organizacije napuštaju Summit o klimatskim promjenama u Varšavi, 23/11/2013

Broj posjeta: 260.914
Danas: 157

Pratite nas na facebook-u




Povećaj mapu »


Podržavate li pokretanje inicijative za izmjenu i dopunu Zakona o zaštiti akumulacije Modrac ?
  « prethodne ankete


Prilikom kupovine novih kućanskih aparata obratimo pažnju na sadržaj energetske oznake. Kupujmo samo kućanske aparate A klase jer oni štede energiju i novac. detaljnije
svi savjeti »



Flag Counter